Khởi nghiệp kinh doanh lữ hành quốc tế

Để kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời ba điều kiện cốt lõi: (1) Được thành lập hợp pháp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp; (2) Thực hiện ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành tại ngân hàng; (3) Người phụ trách lữ hành phải có bằng cấp chuyên môn theo quy định.

Dưới góc độ nghiên cứu luật học thuật, việc tiếp cận các quy định pháp luật hiện hành không chỉ dừng lại ở việc đọc văn bản mà quan trọng hơn là thấu hiểu bản chất, lý luận và logic thực tiễn áp dụng. Để đơn giản hóa các quy định phức tạp, bài viết này cung cấp một khung tư duy dựa trên các nguyên tắc khoa học pháp lý các bạn có thể tham khảo và tự đưa ra quyết định cho chính bản thân mình.

I. Trích dẫn và Phân tích quy định chi tiết

1. Điều kiện về chủ thể và ký quỹ

Căn cứ Điều 31 Luật Du lịch số 09/2017/QH14, điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế được quy định như sau:

Điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế bao gồm: a) Là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp; b) Ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế tại ngân hàng; c) Người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành phải tốt nghiệp cao đẳng trở lên chuyên ngành về lữ hành; trường hợp tốt nghiệp cao đẳng trở lên chuyên ngành khác phải có chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch quốc tế.

Hướng dẫn chi tiết tại Nghị định số 168/2017/NĐ-CP:

• Mức ký quỹ: Theo quy định tại Điều 14 Nghị định 168/2017/NĐ-CP, doanh nghiệp phải thực hiện ký quỹ tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam với các mức cụ thể:
  • Kinh doanh lữ hành đối với khách du lịch quốc tế đến Việt Nam: 250.000.000 (hai trăm năm mươi triệu) đồng.
  • Kinh doanh lữ hành đối với khách du lịch ra nước ngoài: 500.000.000 (năm trăm triệu) đồng.
  • Kinh doanh lữ hành đối với cả khách quốc tế đến và ra nước ngoài: 500.000.000 (năm trăm triệu) đồng.

2. Điều kiện về người phụ trách kinh doanh lữ hành

Căn cứ Văn bản hợp nhất số 4634/VBHN-BVHTTDL (Hợp nhất các Thông tư hướng dẫn Luật Du lịch), chuyên ngành về lữ hành được quy định bao gồm một trong các ngành, nghề: Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành; Quản trị lữ hành; Điều hành du lịch; Hướng dẫn du lịch. Nếu tốt nghiệp các chuyên ngành khác, người phụ trách phải hoàn thành khóa bồi dưỡng và được cấp Chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch quốc tế.

II. Quy trình thực hiện thủ tục hành chính

Để được cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế, doanh nghiệp thực hiện theo các bước:

1. Bước 1: Ký quỹ. Doanh nghiệp nộp tiền ký quỹ vào ngân hàng và nhận Giấy chứng nhận tiền ký quỹ.
2. Bước 2: Nộp hồ sơ. Hồ sơ bao gồm: Đơn đề nghị, bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận tiền ký quỹ, bản sao bằng cấp/chứng chỉ của người phụ trách, quyết định bổ nhiệm người phụ trách.
3. Bước 3: Thẩm định. Hồ sơ gửi đến Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (trước đây là Tổng cục Du lịch). Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ cấp giấy phép.

Sau khi được cấp giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế, để tuân thủ đúng quy định pháp luật và tránh bị xử phạt hành chính, doanh nghiệp cần lưu ý thực hiện các nội dung thông báo và báo cáo sau đây trước khi chính thức hoạt động:

1. Thông báo thời điểm bắt đầu hoạt động kinh doanh

Căn cứ theo quy định về nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành tại Luật Du lịch 2017, sau khi có giấy phép, doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản về thời điểm bắt đầu hoạt động.

• Cơ quan tiếp nhận: Cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh (Sở Du lịch hoặc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính.
• Thời hạn thực hiện: Doanh nghiệp phải thực hiện thông báo này ngay khi bắt đầu kinh doanh hoặc khi có thay đổi về địa điểm kinh doanh, thông tin về doanh nghiệp.

2. Báo cáo khi kinh doanh các sản phẩm du lịch có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe

Nếu doanh nghiệp trực tiếp kinh doanh các sản phẩm du lịch có tính chất mạo hiểm hoặc nguy cơ cao (được quy định tại Điều 8 Nghị định 168/2017/NĐ-CP), doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo cụ thể:

• Nội dung thông báo: Thông báo bằng văn bản về việc tổ chức kinh doanh sản phẩm du lịch đó.
• Thời hạn báo cáo: Chậm nhất 15 ngày trước khi bắt đầu kinh doanh.
• Cơ quan tiếp nhận: Sở Du lịch hoặc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nơi tổ chức hoạt động kinh doanh.
• Điều kiện kèm theo: Doanh nghiệp phải đảm bảo có phương án cứu hộ, cứu nạn, có hướng dẫn viên chuyên môn và phổ biến quy định an toàn cho khách.

3. Các nội dung cần chuẩn bị và duy trì (Kiểm tra thực tế)

Dù không phải báo cáo định kỳ trước khi chạy tour đầu tiên, doanh nghiệp cần đảm bảo các thông tin sau luôn sẵn sàng để cơ quan chức năng kiểm tra:

• Hồ sơ người phụ trách: Luôn lưu giữ bản sao bằng cấp, chứng chỉ của người phụ trách kinh doanh lữ hành tại trụ sở.
• Hợp đồng ký quỹ: Phải duy trì tiền ký quỹ trong suốt thời gian hoạt động (250 triệu hoặc 500 triệu đồng tùy phạm vi kinh doanh).

III. Cảnh báo về xử phạt vi phạm hành chính

Nếu doanh nghiệp thực hiện hoạt động kinh doanh khi không đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên, mức xử phạt sẽ rất nghiêm khắc theo Nghị định số 45/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 129/2021/NĐ-CP và Nghị định 348/2025/NĐ-CP):

• Hoạt động không có giấy phép hoặc không đáp ứng điều kiện: Có thể bị phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế mà không có giấy phép.
• Vi phạm về ký quỹ: Phạt tiền nếu không duy trì mức ký quỹ theo quy định hoặc sử dụng tiền ký quỹ sai mục đích.
• Hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành từ 01 đến 06 tháng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.
• Lưu ý đặc biệt: Theo Nghị định 348/2025/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp để khách du lịch trốn ở lại nước ngoài trái pháp luật, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt theo quy định về an ninh trật tự (dẫn chiếu đến Nghị định 282/2025/NĐ-CP) với mức phạt rất cao và nguy cơ bị thu hồi giấy phép vĩnh viễn.

Nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng nghĩa vụ thông báo, mức xử phạt theo Nghị định 45/2019/NĐ-CP (VBHN 363) được quy định như sau:

• Hành vi không thông báo: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thông báo cho cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh thời điểm bắt đầu hoạt động kinh doanh hoặc địa điểm kinh doanh.
• Kinh doanh sai điều kiện: Nếu hoạt động mà không đáp ứng đủ các điều kiện đã báo cáo/cam kết, doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc bị tước quyền sử dụng giấy phép từ 06 đến 12 tháng.

Khuyến nghị: Quý doanh nghiệp cần rà soát kỹ văn bằng chuyên môn của người phụ trách và đảm bảo số dư ký quỹ tại ngân hàng luôn đúng định mức trước khi nộp hồ sơ xin cấp phép để tránh rủi ro pháp lý. Bạn nên chuẩn bị một văn bản thông báo gửi Sở Du lịch địa phương ngay sau khi nhận được giấy phép và trước khi triển khai các chiến dịch quảng cáo hoặc bán tour để đảm bảo tính pháp lý cao nhất.